Czym jest supinacja, a czym pronacja stopy i co z tym zrobić?

• Czym różni się stopa supinująca od pronującej?
• Co należy robić z supinacją i pronacją stóp?
• Jak rozpoznać pronację i supinację w praktyce?
• Dlaczego wkładki i obuwie działają, ale muszą być dobrane „pod typ stopy”?

Czym różni się stopa supinująca od pronującej?

Idealną stopą jest stopa neutralna. W jej przypadku ciężar ciała rozkłada się równomiernie. W przypadku prawidłowo zbudowanej stopy występuje pronacja. Jest to naturalny element amortyzacji stopy. Problemem jest sytuacja, w której pronacja jest nadmierna. Wtedy taką stopę nazywa się pronującą. W takim przypadku ciężar ciała opiera się głównie na wewnętrznej krawędzi stopy. Stopy kierują się do środka, podczas gdy pięty odstają na zewnątrz.

Stopa supinująca jest odwrotnością stopy pronującej. W jej przypadku ciężar ciała przenoszony jest na zewnętrzną część stopy. Ta przypadłość występuje zwykle u osób ze sztywnym i wysokim podbiciem.

Co należy robić z supinacją i pronacją stóp?

W przypadku występowania niewielkiej supinacji czy pronacji nie ma konieczności stosowania żadnych środków leczniczych. Leczenie tych wad należy rozpocząć w momencie, w którym zostanie zauważony związek pomiędzy supinacją lub pronacją a występowaniem urazów. Silna pronacja może być przyczyną bólu łydek, kostek i śródstopia oraz koślawości kolan. Z kolei silna supinacja może doprowadzać do skręceń stawu skokowego, stanów zapalnych kostek oraz bólu łydek.

W przypadku tych problemów najlepszym rozwiązaniem jest wykonanie indywidualnej wkładki ortopedycznej. Taka wkładka jest dostosowana idealnie do kształtu stopy, więc jest najlepszym wyborem dla osób, które mają więcej niż jedną wadę stóp.

Drugą możliwością łagodzenia problemów związanych z supinacją i pronacją stóp jest stosowanie gotowych wkładek ortopedycznych.

Jak rozpoznać pronację i supinację w praktyce?

Najprostsze, domowe wskazówki to obserwacja zużycia podeszwy butów i ustawienia pięty. Przy nadmiernej pronacji często widać mocniejsze starcie od wewnętrznej strony pięty i przodostopia, a w ustawieniu stojącym pięta może „uciekać” na zewnątrz (koślawość tyłostopia). Przy supinacji typowe jest ścieranie zewnętrznej krawędzi podeszwy i mniejsza zdolność stopy do naturalnej amortyzacji, co sprzyja przeciążeniom. Bardziej wiarygodna jest jednak ocena specjalisty: analiza chodu/biegu, badanie ustawienia osi kończyn oraz ocena mobilności stopy (czy jest sztywna, czy wiotka). To ważne, bo u części osób problem dotyczy nie tylko samej stopy, ale całego łańcucha biomechanicznego (np. biodra–kolano–stopa).

Dlaczego wkładki i obuwie działają, ale muszą być dobrane „pod typ stopy”?

Celem wkładek nie jest „wpychanie” stopy na siłę w jedno ustawienie, tylko poprawa toru przetaczania i rozkładu nacisków oraz zmniejszenie przeciążeń. Przy nadmiernej pronacji często dąży się do lepszej kontroli tyłostopia i podparcia łuku podłużnego, a przy supinacji ważna bywa amortyzacja i redystrybucja obciążeń na przodostopie i pięcie. Równolegle znaczenie ma obuwie: but ze stabilnym zapiętkiem i odpowiednią objętością może wspierać działanie wkładki, natomiast bardzo miękkie, „zapadające się” buty często nasilają problem. U osób aktywnych najlepsze efekty daje połączenie: wkładka + odpowiednie buty + ćwiczenia wzmacniające i poprawiające kontrolę ruchu (np. mięśnie stopy, łydki, pośladki).

Najczęściej zadawane pytania